در دنیای اینترنت امروز، امنیت و حریم خصوصی اطلاعات کاربران یکی از دغدغههای اصلی است. یکی از اجزای حیاتی که اغلب نادیده گرفته میشود، سیستم نام دامنه یا DNS (Domain Name System) است. DNS به عنوان یک سیستم ترجمهکننده، آدرسهای دامنهای مانند example.com را به آدرسهای IP تبدیل میکند تا مرورگرها بتوانند به سایتها متصل شوند. اما با پیشرفت فناوری و افزایش نگرانیها در مورد حریم خصوصی، یک روش جدید به نام DNS over HTTPS (DoH) وارد صحنه شده است.
DNS over HTTPS چیست؟
DNS over HTTPS یک پروتکل است که ارتباطات DNS را با استفاده از HTTPS (HyperText Transfer Protocol Secure) رمزگذاری میکند. این روش به کاربر این امکان را میدهد که درخواستهای DNS خود را از طریق یک کانال امن و رمزگذاریشده ارسال کند. در این روش، درخواستهای DNS به جای ارسال به سرورهای DNS معمولی، از طریق یک کانال HTTPS به یک سرور DNS خاص ارسال میشوند.
این روش به این دلیل مهم است که در سیستم DNS معمولی، درخواستهای شما ممکن است توسط ISP (Provider) یا حتی دولتها مشاهده شوند. با استفاده از DNS over HTTPS، این درخواستها رمزگذاری میشوند و از این طریق حریم خصوصی شما در اینترنت افزایش مییابد.

تفاوت DNS over HTTPS با DNS معمولی
برای درک بهتر اهمیت DNS over HTTPS، باید تفاوتهای اساسی آن با DNS معمولی را بررسی کنیم:
- رمزگذاری: در DNS معمولی، درخواستهای شما به صورت غیررمزگذاریشده ارسال میشوند و هر کسی که دسترسی به شبکه داشته باشد، میتواند این درخواستها را مشاهده کند. اما در DNS over HTTPS، تمام درخواستها رمزگذاری میشوند و فقط سرور مقصد میتواند آنها را بخواند.
- حریم خصوصی: در DNS معمولی، ISP یا حتی دولتها میتوانند فعالیتهای شما در اینترنت را ردیابی کنند. اما با استفاده از DNS over HTTPS، این امکان کاهش مییابد.
- سرعت: یکی از نگرانیهای اصلی در مورد DNS over HTTPS، تأخیر در پاسخدهی است. اما با پیشرفت فناوری و افزایش سرعت اینترنت، این تفاوت در بسیاری از موارد قابل توجه نیست.
- امنیت: DNS over HTTPS از حملات مختلفی مانند DNS Spoofing محافظت میکند، زیرا درخواستها رمزگذاری شده و قابل تغییر نیستند.
چگونه DNS over HTTPS را فعال کنیم؟
فعال کردن DNS over HTTPS در مرورگرها یا دستگاههای مختلف ممکن است کمی متفاوت باشد. در اینجا به چند روش رایج اشاره میکنیم:
۱. فعال کردن در مرورگرها
بسیاری از مرورگرهای مدرن مانند Firefox، Chrome و Edge از DNS over HTTPS پشتیبانی میکنند. برای فعال کردن آن:
- در Firefox:
- به تنظیمات مرورگر بروید.
- به بخش حریم خصوصی و امنیت بروید.
- در قسمت DNS over HTTPS، گزینه فعال را انتخاب کنید.
- آدرس chrome://flags را در نوار آدرس وارد کنید.
- جستجوی DNS over HTTPS را انجام دهید.
- گزینه Activated را انتخاب کنید و مرورگر را مجدداً راهاندازی کنید.
۲. فعال کردن در سیستم عامل
در سیستم عاملهای مختلف نیز میتوانید DNS over HTTPS را پیکربندی کنید. برای مثال:
- در Windows:
- به تنظیمات شبکه بروید.
- در قسمت DNS، آدرس یک سرور DNS پشتیبانیکننده از DoH را وارد کنید (مثلاً 1.1.1.1 یا 9.9.9.9).
- از ابزارهای پیکربندی شبکه استفاده کنید و سرور DNS را به یک سرور پشتیبانیکننده از DoH تغییر دهید.
مزایا و معایب DNS over HTTPS
هر فناوری جدید مزایا و معایبی دارد. DNS over HTTPS نیز از این قاعده مستثنی نیست. در این بخش به بررسی مزایا و معایب آن میپردازیم:
مزایا:
- افزایش حریم خصوصی: درخواستهای DNS شما دیگر قابل مشاهده توسط ISP یا دولتها نیستند.
- امنیت بیشتر: از حملات مختلفی مانند DNS Spoofing محافظت میکند.
- پشتیبانی از فناوریهای جدید: بسیاری از مرورگرها و سیستم عاملها از این روش پشتیبانی میکنند.
معایب:
- تأخیر در پاسخدهی: در برخی موارد ممکن است سرعت کمی کاهش یابد.
- پشتیبانی محدود: همه ISPها و سرورهای DNS از این روش پشتیبانی نمیکنند.
- محدودیتهای قانونی: در برخی کشورها ممکن است استفاده از این روش محدودیتهایی داشته باشد.
چه سرورهای DNS از DNS over HTTPS پشتیبانی میکنند؟
برای استفاده از DNS over HTTPS، باید از سرورهای DNS پشتیبانیکننده استفاده کنید. برخی از سرورهای معروف شامل:
- Cloudflare (1.1.1.1)
- Google (8.8.8.8)
- Quad9 (9.9.9.9)
- OpenDNS
این سرورها علاوه بر پشتیبانی از DNS over HTTPS، خدمات دیگری مانند فیلتر کردن محتوای نامناسب نیز ارائه میدهند.

آیا DNS over HTTPS برای همه مناسب است؟
DNS over HTTPS یک فناوری قدرتمند است، اما آیا برای همه مناسب است؟ پاسخ به این سوال بستگی به نیازهای شما دارد. اگر حریم خصوصی و امنیت برای شما اهمیت دارد، استفاده از این روش میتواند بسیار مفید باشد. اما اگر سرعت و دسترسی به خدمات اینترنتی برای شما اولویت دارد، ممکن است نیاز به بررسی بیشتر داشته باشید.
در نهایت، انتخاب روش مناسب بستگی به نیازها و شرایط شما دارد. اگر میخواهید اطلاعات بیشتری در مورد فناوریهای جدید اینترنت و راههای افزایش امنیت آن کسب کنید، میتوانید به مقالات دیگر در تایم به تایم مراجعه کنید.
نکات پایانی
DNS over HTTPS یک گام مهم در جهت افزایش حریم خصوصی و امنیت در اینترنت است. با فعال کردن این روش، میتوانید از ردیابی فعالیتهای خود در اینترنت جلوگیری کنید و از حملات مختلفی محافظت کنید. اما باید توجه داشته باشید که این روش تنها یکی از روشهای افزایش امنیت است و باید از سایر روشهای امنیتی مانند استفاده از VPN، رمزگذاری دادهها و بهروزرسانی نرمافزارها نیز استفاده کنید.
با توجه به پیشرفتهای روزافزون در فناوری، استفاده از روشهای جدید مانند DNS over HTTPS میتواند به شما کمک کند تا در دنیای دیجیتال امروز با اطمینان بیشتری فعالیت کنید.