در دنیای طراحی وب و توسعه سایت، تجربه کاربری یکی از عوامل کلیدی موفقیت یک وبسایت است. یکی از معیارهایی که گوگل برای ارزیابی کیفیت تجربه کاربری استفاده میکند، CLS یا Cumulative Layout Shift است. این معیار نشاندهنده میزان جابهجایی غیرمنتظره عناصر صفحه در حین بارگذاری یا تعامل کاربر است. اگر این جابهجاییها زیاد باشند، ممکن است کاربران را گیج کنند و حتی باعث ترک صفحه شوند. در این راهنما، به طور کامل به تعریف CLS، اهمیت آن، و روشهای جلوگیری از جابهجاییهای غیرمنتظره میپردازیم.
CLS چیست؟
CLS یا جابهجایی کلayout یک معیار در Core Web Vitals است که توسط گوگل معرفی شدهاست. این معیار اندازهگیری میکند که چقدر عناصر صفحه در حین بارگذاری یا تعامل کاربر، به صورت غیرمنتظره جابهجا میشوند. برای مثال، اگر یک تبلیغ یا تصویر در حین بارگذاری صفحه، باعث جابهجایی متن یا دکمههای زیر آن شود، این جابهجایی میتواند تجربه کاربری را خراب کند.
گوگل از CLS برای ارزیابی کیفیت وبسایتها استفاده میکند و سایتهایی با CLS پایینتر، در رتبهبندی جستجو بهتر عمل میکنند. بنابراین، بهبود این معیار میتواند تأثیر مثبتی بر سئو و تجربه کاربری داشته باشد.

چرا CLS مهم است؟
جابهجایی غیرمنتظره عناصر صفحه میتواند مشکلات جدی برای کاربران ایجاد کند:
- تجربه کاربری خراب: اگر کاربر در حال کلیک کردن بر روی یک دکمه یا لینک باشد و عنصر جابهجا شود، ممکن است به جای مقصد مورد نظر، روی عنصر دیگری کلیک کند.
- افزایش نرخ ترک: کاربران ممکن است به دلیل تجربه نامناسب، صفحه را ترک کنند و این میتواند نرخ بounce را افزایش دهد.
- تاثیر بر سئو: گوگل از CLS به عنوان یکی از معیارهای اصلی در ارزیابی کیفیت وبسایت استفاده میکند. بنابراین، بهبود این معیار میتواند رتبهبندی سایت را بهبود بخشد.
- مشکل برای کاربرانی با نیازهای ویژه: افراد با معلولیت یا استفاده از دستگاههای مختلف ممکن است بیشتر تحت تأثیر جابهجاییهای غیرمنتظره قرار گیرند.
چگونه CLS را اندازهگیری کنیم؟
برای اندازهگیری CLS، میتوانید از ابزارهای مختلفی استفاده کنید:
- Google PageSpeed Insights: این ابزار توسط گوگل ارائه شده و به شما امکان میدهد CLS صفحه خود را اندازهگیری کنید.
- Google Search Console: در بخش Core Web Vitals میتوانید گزارشهای مربوط به CLS را مشاهده کنید.
- Chrome DevTools: با استفاده از ابزارهای توسعهدهنده کروم، میتوانید CLS را در زمان واقعی مشاهده کنید.
- Lighthouse: این ابزار در Chrome DevTools موجود است و گزارشهای کاملتری از عملکرد صفحه ارائه میدهد.
در صورت مشاهده CLS بالا، باید اقداماتی برای کاهش آن انجام دهید. در ادامه، به روشهای جلوگیری از جابهجایی عناصر صفحه میپردازیم.
چگونه از جابهجایی عناصر صفحه جلوگیری کنیم؟
برای کاهش CLS، باید به عوامل اصلی جابهجاییهای غیرمنتظره توجه کنید. برخی از روشهای مؤثر عبارتند از:
۱. استفاده از ابعاد مشخص برای عناصر
یکی از اصلیترین دلایل جابهجایی عناصر، عدم تعیین ابعاد مشخص برای تصاویر، ویدئوها و سایر عناصر است. اگر یک تصویر بدون تعیین عرض و ارتفاع بارگذاری شود، مرورگر نمیداند چقدر فضای لازم دارد و در نتیجه، سایر عناصر ممکن است جابهجا شوند.
برای حل این مشکل، باید:
- برای تصاویر، ویژگیهای width و height را در تگ <img> مشخص کنید.
- از ویژگی aspect-ratio در CSS برای تعیین نسبت ابعاد استفاده کنید.
- در صورت استفاده از ویدئو، ابعاد آن را قبل از بارگذاری مشخص کنید.

۲. بارگذاری محتوا با اولویتبندی
اگر محتوا به صورت تدریجی بارگذاری شود، ممکن است عناصر صفحه در حین بارگذاری جابهجا شوند. برای جلوگیری از این مشکل، باید:
- محتواهای مهم را با اولویت بالاتر بارگذاری کنید.
- از تکنیکهای بارگذاری lazy مانند loading=”lazy” برای تصاویر و ویدئوها استفاده کنید.
- محتواهای غیرضروری را در پایین صفحه قرار دهید تا بارگذاری آنها تأثیری بر تجربه کاربری اولیه نداشته باشد.
۳. جلوگیری از تبلیغات و عناصر پاپآپ غیرمنتظره
تبلیغات و پاپآپهای غیرمنتظره یکی از اصلیترین دلایل جابهجایی عناصر هستند. برای کاهش تأثیر آنها:
- تبلیغات را در مکانهای مشخص و ثابت قرار دهید.
- از پاپآپهای غیرضروری خودکار استفاده نکنید.
- در صورت استفاده از پاپآپ، آنها را پس از بارگذاری کامل صفحه نمایش دهید.
۴. استفاده از CSS برای ثابت نگه داشتن عناصر
با استفاده از ویژگیهای CSS مانند position: fixed یا position: sticky، میتوانید برخی از عناصر را ثابت نگه دارید و از جابهجایی آنها جلوگیری کنید. همچنین، میتوانید از ویژگی transform برای تغییرات ظاهری بدون تأثیر بر layout استفاده کنید.
۵. بهینهسازی فونتها
بارگذاری فونتها میتواند باعث جابهجایی متن شود. برای جلوگیری از این مشکل:
- از فونتهای سیستم یا فونتهای بارگذاری شده با پیشبارگذاری استفاده کنید.
- از ویژگی font-display: swap برای نمایش فونتهای جایگزین در حین بارگذاری استفاده کنید.
- فونتها را با اندازههای مشخص بارگذاری کنید.
نکات نهایی برای بهبود CLS
بهبود CLS نیاز به بررسی دقیق و آزمایشهای متعدد دارد. برخی از نکات کلیدی عبارتند از:
- از ابزارهای اندازهگیری مانند Lighthouse یا PageSpeed Insights برای بررسی CLS استفاده کنید.
- آزمایشهای A/B برای بررسی تأثیر تغییرات انجام دهید.
- به روزرسانیهای مداوم را انجام دهید تا از تغییرات جدید در الگوریتمهای گوگل آگاه باشید.
- از بهترین روشهای طراحی و توسعه وب پیروی کنید تا تجربه کاربری بهینهتری ارائه دهید.
در نهایت، بهبود CLS نه تنها تجربه کاربری را بهبود میبخشد، بلکه میتواند تأثیر مثبتی بر رتبهبندی سایت در موتورهای جستجو داشته باشد. برای اطلاعات بیشتر در مورد بهبود عملکرد وبسایت و تجربه کاربری، میتوانید به مقالات مرتبط در تایم به تایم مراجعه کنید.
